कलेजोको संक्रमणले जान सक्छ ज्यान



Download our app to get more features
Spark_health_home Max media Ncell Ads

मानिसको अंग मध्ये कलेजो एक प्रमुख अंग हो । सामान्यतया कलेजो नरम हुन्छ, हामी सबैले खसीको कलेजे देखेकै छौं होला, मानिसको कलेजो पनि त्यस्तै रंगको र त्यस्तै नरम हुन्छ । कलेजोमा विभिन्न रोग देखा पर्न सक्छ । जस मध्ये एक हो लिभर सिरोसिस । सिरोसिस भन्नाले कलेजोमा देखिने कडापन हो ।

कलेजोमा नरमपना हराएर जाने, शुरुको अवस्थामा कलेजो सुन्निने, कलेजोमा गाठा गुठी आउने र बिस्तारै कलेजो कडा हुँदै जान्छ । जसलाई लिभर सिरोसिस भनिन्छ । लिभर सिरोसिस धेरै रोगहरुको अन्तिम अवस्था हो । त्यसैले यसलाई साइलेन्ट किलर पनि भन्ने गरिन्छ ।

जतिबेला लिभर सिरोसिस भएको थाहा हुन्छ, त्यतिबेला निकै ढिला भइसकेको हुन्ँ सक्छ । कलेजो क्रमिक रुपमा बिगँ्रदै गएर लामो समयसम्म उपचार हुन नसकि दीर्घकालिन रोग उत्पन्न भएर लिभर सिरोसिस हुन्छ । नेपालमा लिभर सिरोसिस हुने प्रमुख कारण रक्सी तथा रक्सीजन्य पदार्थको लामो समयसम्म अत्याधिक सेवन गर्नु हो । यस बाहेक भाइरल हेपाटाइटिस बी र सी को लामो समयसम्म उपचार हुन सकेन भने पनि लिभर सिरोसिस हुने गरेको छ ।  

vayoda

यस बाहेक लिभर सिरोसिस गराउने अन्य कारणमा अटोइम्युन हेपाटाइटिस, प्राइमरी बिलियरी, कोलोन्जाइटिस, हेमोक्रोमाटोसिसका साथै कहिलेकाहीँ लामो समयसम्म औषधि प्रयोग गर्दा जस्तै बाथ रोग, क्यान्सरमा प्रयोग हुने औषधि मेथोटक्सेट् आदि पर्छन् ।

धेरै तौल हुने, लामो समयसम्म मधुमेह रोग लागेका बिरामीहरुलाई, रक्सी नखाँदा पनि कलेजोमा बोसो जम्न सक्छ । लामो समयसम्म बोसो जमेर त्यसले असर गरेको थाहै नपाई उपचार नगर्दा पनि लिभर सिरोसिस हुनसक्छ ।

लिभर सिरोसिस मानिसलाई दुख दिने रोग हो । भित्रभित्रै लिभर सिरोसिस हुँदा पनि थाहा नहुन सक्छ । जब लिभर सिरोसिस हुन्छ त्यस समयमा जण्डिस देखिने, खान मन नलाग्ने, शरीर सुक्दै जाने, पेट फुलेर जाने, पेटमा पानी जम्ने, हातखुट्टा सुन्निने, रगत वान्ता गर्ने, रगतका नलिमा सुजन हुने र फुटेर कालो दिशा आउने हुन्छ ।

लिभर सिरोसिसको अन्तिम अवस्थामा कुरा बिर्सदै जाने, बेहोस हुने हुन्छ । लिभर सिरोसिस भइसकेपछि कसैलाई लिभरमा क्यान्सर पनि हुन सक्छ । यदि क्यान्सर देखा परेमा मानिस दुब्लाउँदै जाने, खाना नरुच्ने र अन्य स्थानमा सरेमा जुन स्थानमा सरेको त्यसै अनुसारको लक्षण देखा पर्न सक्छ ।

नेपालको अवस्थालाई हेर्ने हो भने अत्याधिक मात्रामा रक्सी सेवनका कारण बढीलाई लिभर सिरोसिस हुने गरेको पाइएको छ । रक्सी खाने बानी, खेत बारीमा काम गर्दा रक्सी धेरै खाने बानीका कारण रक्सी सेवनबाट हुने लिभर सिरोसिस बढीरहेको छ ।

आमाबाट हेपाटाटिस बच्चामा सरेमा पनि १०/१५ वर्षको उमेरमा लिभर सिरोसिस देखिन सक्छ । युवाहरुमा लागुपदार्थका कारण हेपाटाइटिस सी हुने गर्छ । जसका कारण पनि लिभर सिरोसिस भएको पाइन्छ ।

लिभर सिरोसिस भएको सुरुको अवस्थामा थाहा पाउन गाह्रो हुन्छ । यसका लागि भिडियो एक्सरे तथा फाइव्रोस्क्यान गर्नुपर्छ । फाइव्रोस्क्यानबाट भर्खर सुरु हुन लागेकोे लिभर सिरोसिस थाहा पाउन सकिन्छ । यस बाहेक सिटि स्क्यान गरेर पनि पत्ता लगाउन सकिन्छ ।

यस बाहेक सामान्य जाँचको क्रममा पनि विभिन्न लक्षण हेरेर थाहा पाउन सकिन्छ । अत्याधिक रक्सी सेवन गर्नेहरुको छाला कालो हुने, नशा सानो सानो देखिने, पेट फुले नफुलेको, हात खुट्टा सुन्नेको जस्ता कुरालाई ध्यान दिने गरिन्छ ।

लिभर सिरोसिसको एउटा मात्र उपचार भनेको कलेजो प्रत्यारोपण गर्नु हो । जुन हालसम्म पनि नेपालमा छैन । यसको उपचार प्रकृया खर्चिलो छ । जसका लागि भारतमा जानु पर्ने हुन्छ । यसका लागि नेपाली करीब ३०/४० लाख लाग्ने गर्छ ।

 

Last modified on 2016-09-14 19:06:08

Kathmandu Cancer Center

1 Comments

  1. mero pani kalego ma boso jameko xa aausadi khaye pani kam hudaina yesko aarko upaye k garnu parla docot sab.

NIdan Hospital

फेसबुकबाट तपाईको प्रतिक्रिया

Related Posts